Thiết kế không chết, nhưng quy trình thiết kế cũ sẽ chết: Phần 1
Mình nhớ ở công ty trước, có lần mình nhắc đi nhắc lại với mấy anh em dev khi trình bày thiết kế của mình rằng: “Figma của Long không phải là kinh thánh”. Trong giai đoạn chạy nước rút này, hoàn toàn có thể có những chỗ chưa thống nhất hoặc những lỗ hổng logic; mình hoàn toàn open để xem và sửa nếu có vấn đề và rất mong anh em có thể ping mình để góp ý.
Những ngày sau đó, văn phòng không còn giống một “công xưởng dev” lầm lũi nữa, mà rộn ràng hẳn lên bởi những cuộc bàn luận. Đầu bàn này đứng dậy hỏi đầu bàn kia, mình xách laptop chạy qua chạy lại trong văn phòng nhưng không thấy mệt. Mình thầm nghĩ: “Đây rồi, chính là cái cảm giác quên giờ giấc khi mọi người thảo luận với nhau”. Không như trước đây, họ xem Figma như là thứ gì đó đã được chốt cứng. Đúng là ở một vài công ty có quy trình như vậy, nhưng không phải ở đây. Lúc này, khi mà PO và team Sales còn chưa tìm được tiếng nói chung về yêu cầu business, thì sự linh hoạt để thích nghi nhanh là điều kiện tiên quyết.
Lúc đó mình nghĩ trong đầu: Mình và mấy anh em dev, ai cũng là những người giải quyết vấn đề mà đúng không?
• Mình giải quyết bằng design.
• Dev giải quyết bằng code.
Mục tiêu chung chính là yêu cầu của khách hàng. Vì vậy, cả design và code đều phải gia giảm, cân bằng để đạt được mục tiêu cuối cùng đó.
Và mình đã mang tâm thế đó đi suốt hành trình làm việc của mình. Designer, UX Designer hay Product Designer… chỉ là cái nhãn để gói gọn miêu tả nghề nghiệp của một người vào một cụm từ cho dễ gọi. Thực tế công việc mình làm gì, mình phải tự quan sát tổ chức, đội nhóm, ưu tiên, roadmap, đồng nghiệp… để đưa ra chiến lược phù hợp. Đó mới là người giải quyết vấn đề.
Chúng ta: designer, developer, BA, PO, PM… được cần đến vì người khác có vấn đề cần giải quyết. Việc AI xuất hiện chỉ làm cho các vấn đề cũ được giải quyết dễ dàng hơn, chứ nó không dọn sạch hết vấn đề trên hành tinh này. Bởi con người, bằng một cách nào đó, sẽ luôn tự đẩy mình vào những vùng đất mới bớt an toàn hơn và…phát sinh nhiều vấn đề mới hơn, khó hơn.
Cho nên, nếu có ai đó nói “Design is dead”, mình thấy họ nói đúng: đúng với cá nhân họ. Nếu họ nghĩ rằng công việc design đơn thuần là một danh sách cố định các đầu việc từ A đến Z, mà giờ đây AI đã làm hết rồi, thì nghĩa là họ hết việc. Góc nhìn cố định đó khiến họ nói design đã chết.
Còn nếu nói “Design is dead” như một chân lý chung cho thế giới này, thì còn phải tranh luận rất nhiều. Với mình: Design không chết. Sự tham lam và lười biếng sẽ luôn thúc giục con người tìm ra những cách làm nhanh hơn, tốt hơn, tiện hơn, ngắn gọn hơn… cho tất cả mọi việc. Chừng nào con người còn bản tính đó, design sẽ chưa chết.
Bạn biết thứ thực sự “chết” là gì không?
Chính là mindset mặc định rằng mọi thứ sẽ mãi ở đó chờ mình. Chính tư duy này khiến người ta tin rằng thứ A sẽ chết khi thứ B xuất hiện, chứ không nghĩ rằng thứ A sẽ tiến hóa, co giãn… để dần trở thành một hình thái khác phù hợp hơn.
Và vì không nghĩ như vậy, chúng ta chọn cách từ bỏ.
Mình sẽ viết tiếp phần 2 vào dịp sau nha, mình có ý tưởng cho phần 2 khi bị giựt mình sau khi publish thành công app Ratewise và nhìn lại Figma: như một cái nồi cháo heo: không một screen nào hoàn chỉnh.
Điều này cho thấy ngày nay việc validate một ý tưởng mà không cần một file figma chuẩn từng frame/pixel là hoàn toàn có thể, nhưng đi đường dài, thì designer vẫn cần trong hành trình phát triển sản phẩm.
Mọi người nhìn hình sẽ hiểu hơn nè:
Phần sau mình nói nhiều hơn nha, mình fix bug tiếp đây huhu.